Czym jest zgłaszanie nieprawidłowości?
W języku ustawy zgłoszenie to ustne albo pisemne zgłoszenie wewnętrzne lub zewnętrzne przekazane zgodnie z jej wymogami. Ujawnienie publiczne jest odrębnym sposobem podania informacji do wiadomości publicznej.
Nie każda nieetyczna sytuacja jest naruszeniem prawa w rozumieniu ustawy. Regulacje wewnętrzne i standardy etyczne mogą zostać objęte procedurą dodatkowo, na zasadach z art. 3 ust. 2.
Trzy drogi przekazania informacji
Ustawa rozróżnia zgłoszenie wewnętrzne, zgłoszenie zewnętrzne i ujawnienie publiczne.
wewnętrznie - do podmiotu prawnego
zewnętrznie - do Rzecznika Praw Obywatelskich albo właściwego organu publicznego
publicznie - przez podanie informacji do wiadomości publicznej, po spełnieniu szczególnych warunków
Co powinno dotyczyć zgłoszenie?
Może chodzić o naruszenie, które już nastąpiło, prawdopodobnie nastąpi, albo o próbę jego ukrycia. Sygnalista nie musi sam prowadzić postępowania dowodowego, ale dla ochrony musi mieć uzasadnione podstawy sądzić, że informacja jest prawdziwa i dotyczy naruszenia prawa.
Najczęstsze pytania
Czy każde zachowanie nieetyczne jest naruszeniem prawa w rozumieniu ustawy?
Nie. Podstawowy zakres wyznacza art. 3 ust. 1. Podmiot może jednak rozszerzyć procedurę wewnętrzną na regulacje wewnętrzne lub standardy etyczne spełniające warunki z art. 3 ust. 2.
Czy świadomie nieprawdziwe zgłoszenie korzysta z ochrony przewidzianej dla sygnalisty?
Nie spełnia warunku z art. 6. Dodatkowo art. 57 przewiduje odpowiedzialność karną osoby, która dokonuje zgłoszenia lub ujawnienia publicznego, wiedząc, że do naruszenia prawa nie doszło.
Podstawa prawna
art. 2 pkt 14-17, art. 3, art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U. 2024 poz. 928).
Sprawdź obowiązujący tekst ustawy w ELI. Treść zweryfikowano 28 sierpnia 2026 r.. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Od przepisów do bezpiecznego procesu
Sprawdź, jak rozwiązania Lex Signal wspierają przyjmowanie zgłoszeń, poufną komunikację, pilnowanie terminów oraz prowadzenie rejestru bez zastępowania procedury i decyzji organizacji.