Działania odwetowe
To bezpośrednie lub pośrednie działanie albo zaniechanie w kontekście pracy, spowodowane zgłoszeniem lub ujawnieniem publicznym, które narusza albo może naruszyć prawa sygnalisty lub wyrządza albo może wyrządzić mu nieuzasadnioną szkodę.
Przykłady
Katalog ustawowy jest otwarty. Działaniem odwetowym może być między innymi:
odmowa zatrudnienia, wypowiedzenie lub rozwiązanie stosunku pracy
obniżenie wynagrodzenia, pominięcie przy awansie albo szkoleniu
degradacja, zmiana obowiązków, miejsca lub czasu pracy
negatywna ocena, kara dyscyplinarna, mobbing, dyskryminacja lub wykluczenie
szkoda reputacyjna, strata finansowa lub bezpodstawne wszczynanie postępowań
Skutki prawne
Zakazane są także próby i groźby odwetu. Sygnalista może dochodzić odszkodowania w ustawowej minimalnej wysokości albo zadośćuczynienia. Podejmowanie odwetu jest również przestępstwem; uporczywy odwet jest zagrożony surowszą karą.
Najczęstsze pytania
Czy zakazane są tylko faktycznie wykonane działania odwetowe?
Nie. Art. 11 zakazuje zarówno działań odwetowych, jak i prób oraz gróźb ich zastosowania. Definicja z art. 2 pkt 2 obejmuje bezpośrednie i pośrednie działania lub zaniechania.
Czy podejmowanie działań odwetowych może prowadzić do odpowiedzialności karnej?
Tak. Art. 55 przewiduje grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat, a w przypadku uporczywego działania — karę pozbawienia wolności do 3 lat.
Podstawa prawna
art. 2 pkt 2, art. 11-15, art. 55 ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U. 2024 poz. 928).
Sprawdź obowiązujący tekst ustawy w ELI. Treść zweryfikowano 28 sierpnia 2026 r.. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Od przepisów do bezpiecznego procesu
Sprawdź, jak rozwiązania Lex Signal wspierają przyjmowanie zgłoszeń, poufną komunikację, pilnowanie terminów oraz prowadzenie rejestru bez zastępowania procedury i decyzji organizacji.